Woensdag beginnen voor de ondernemingsrechtbank in Doornik de pleidooien in een uniek klimaatproces in België. Daarin dagen landbouwer Hugues Falys en drie ngo’s oliereus TotalEnergies voor de rechter vanwege zijn verantwoordelijkheid in de klimaatcrisis. Naast de vergoeding van de schade die het landbouwbedrijf van Hugues Falys heeft geleden, willen de eisers TotalEnergies met deze nieuwe klimaatzaak dwingen om niet langer te investeren in nieuwe fossiele-energieprojecten.
Voor de rechtbank gaat het advocatenteam van Hugues Falys op zoek naar wat wel een speld in een hooiberg lijkt: de klimaatambities van TotalEnergies. De Franse multinational gaat er prat op een van de meest duurzame bedrijven in de fossiele sector te zijn, maar zijn klimaatschadelijke praktijken bewijzen het tegendeel en staan centraal in dit klimaatproces in Doornik.
TotalEnergies’ verantwoordelijkheid
Boer Hugues Falys en de drie ngo’s (Fian België, Greenpeace België en la Ligue des droits humains) die TotalEnergies voor de rechter dagen, beschuldigen de Franse multinational ervan bij te dragen aan de klimaatcrisis en verantwoordelijk te zijn voor gevolgen als hittegolven en droogtes. “Het is tijd dat we het hebben over de verantwoordelijkheid van deze multinationals voor de klimaatverandering, het is tijd dat ze verantwoording afleggen”, verklaarde Hugues Falys bij het binnengaan van het gerechtsgebouw.
Bijna 10.000 burgers steunen Hugues in de zogenaamde Farmer Case of Boerenzaak, die tot stand kwam dankzij het werk van tientallen vrijwilligers.
Van klimaatbommen tot greenwashing
TotalEnergies, de belangrijkste distributeur en raffinadeur van fossiele brandstoffen in België, heeft volgens de update van het Carbon Bombs-project 30 ‘klimaatbommen’ achter zijn naam staan. Dat zijn gigantische fossiele-energieprojecten (steenkool, olie of gas) die elk meer dan een miljard ton CO2 zullen uitstoten tijdens hun levensduur. Naast deze 30 koolstofbommen is TotalEnergies ook verantwoordelijk voor 106 nieuwe ontginningsprojecten en 18 lng-terminals (voor vloeibaar aardgas).
“TotalEnergies is de meest actieve multinational ter wereld op het gebied van nieuwe fossiele-energieprojecten. Deze projecten staan haaks op de aanbevelingen van het Internationaal Energieagentschap, dat al in 2021 aangaf dat nieuwe olie- of gasprojecten onverenigbaar zijn met het klimaatakkoord van Parijs”, benadrukken de ngo’s.
Bovendien misleidt TotalEnergies zijn consumenten door aan greenwashing te doen in zijn communicatie: de multinational werd daarvoor onlangs veroordeeld door de Franse rechter. Volgens de rechtbank van Parijs pronkt TotalEnergies bij zijn klanten met beloftes om tegen 2050 koolstofneutraal te zijn, terwijl zijn activiteiten bijna uitsluitend gericht zijn op koolwaterstoffen – de belangrijkste bestanddelen van fossiele brandstoffen.
Tot slot heeft TotalEnergies ook opzettelijk twijfel gezaaid over de oorzaak van de klimaatopwarming, met name om de eerste klimaatmaatregelen op Europees en internationaal niveau te kelderen.
Voor meer klimaatrechtvaardigheid
Hugues Falys en de ngo’s die hem steunen, zijn vastberaden en hoopvol over de uitkomst van deze rechtszaak: “Klimaatrechtvaardigheid kreeg in de afgelopen maanden een boost met enkele opvallende en krachtige beslissingen die de argumenten van onze zaak zullen ondersteunen.”
Op 23 oktober heeft de Franse rechter TotalEnergies veroordeeld voor greenwashing, een wereldprimeur. In juli zorgde het Internationaal Gerechtshof voor een ommekeer in het internationaal recht door te benadrukken dat staten strikte verplichtingen hebben om het klimaatsysteem te beschermen. Ongeveer op hetzelfde moment erkende het Italiaanse Hooggerechtshof de mogelijkheid om de oliemaatschappij ENI aansprakelijk te stellen voor de schade die haar activiteiten en die van haar dochterondernemingen aan het klimaat hebben toegebracht. Er was ook de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, dat Zwitserland veroordeelde voor zijn passiviteit op het gebied van klimaatbeleid, en natuurlijk de gewonnen beroepszaak van Klimaatzaak, die de Belgische federale staat en de regio’s Brussel en Vlaanderen verplicht tot een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen met minstens 55% tegen 2030.
Vier dagen pleidooien
Op 19 november is de eerste dag van de pleidooien, die van de eisers. Op 26 november is TotalEnergies aan de beurt om te pleiten. De middagen van 4 en 11 december zijn gereserveerd voor replieken en vragen en antwoorden.
Contact
- Greenpeace: +32 496 26 31 91
- FIAN: +32 483 17 55 77
- LDH: +32 473 74 16 00